سعيد نفيسى

54

زندگينامه عطار نيشابورى ( فارسى )

ظاهرا منشأ آن همان تذكرة الشعراء است تكرار كرده‌اند و حتى مؤلف مجالس المؤمنين گويد در كركدن ( كه مراد همان كدكن باشد ) مريد او بوده و حيدرنامه را حيدرىنامه ثبت كرده است . قطب الدين حيدر بن شاهور زاوى از بزرگان عرفاى قرن ششم بود و نسب او به امام موسى كاظم مىرسيده است و وى در تون ولادت يافته است و چندى در تبريز مىزيسته و مؤسس طريقهء معروفى است در تصوف كه به نام او به حيدريه معروفند و سرانجام به شهر زاوه بازگشته و در آنجا در سال 618 درگذشته است « 1 » و همان‌جا مدفون شده و آن شهر را به مناسبت آنكه مدفن او در آنجاست بعدها تربت حيدرى ناميده‌اند و آنجا را چندى تربت اسحاق خان هم مىگفته‌اند و وى ظاهرا شعر فارسى خوب مىگفته و نسخه‌اى از ديوان او در كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار هست « 2 » از اين قرار قطب الدين حيدر درست معاصر با عطار بوده و نه سال پيش از مرگ او درگذشته است ولى از حيدرنامه يا حيدرىنامه كه گويند عطار در كودكى يا جوانى براى او ساخته است تاكنون اثرى نيافتم و معلوم نيست كه نسخهء آن بدست باشد . دولتشاه در تذكرة الشعراء گويد كه چون عطار تغيير حالت داد به صومعهء شيخ ركن الدين اكاف رفت كه عارف بود و به دست او توبه كرد و چند سال در حلقهء درويشان بود . همين نكته را مؤلف خزينة الاصفياء و سفينة الاولياء تكرار كرده‌اند و اين نام را با اختلاف ركن الدين اكاف يا ركن الدين آكاف ضبط كرده‌اند و تنها مؤلف هفت اقليم كه آن هم اين مطلب را آورده درست نوشته و ركن الدين اسكاف آورده است و البته پيداست كه اكاف و آكاف تحريفى از همان كلمهء

--> ( 1 ) - طرائق الحقائق ج 2 ص 287 ، آثار عجم تاليف فرصت شيرازى چاپ بمبئى 1314 قمرى ص 73 ( 2 ) - فهرست كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار تاليف ض . حدايق ابن يوسف شيرازى ج 2 ، طهران 1316 - 1318 ص 656